Plaża w Sztutowie i lasy Mierzei Wiślanej

Największym atutem Sztutowa jest szeroka, stosunkowo spokojna plaża. Wejście główne prowadzi przez las, z dość długim dojściem z centrum miejscowości (ok. 20–25 minut pieszo), dlatego wiele osób podjeżdża autem lub rowerem. Przy głównym wejściu funkcjonują latem strzeżone kąpieliska, punkt gastronomiczny i wypożyczalnie leżaków; dalej w kierunku Kątów Rybackich lub Krynicy Morskiej robi się wyraźnie luźniej. To dobre miejsce dla tych, którzy nie szukają deptaku w stylu dużego kurortu, tylko spokojniejszego odcinka wybrzeża.

Warto odejść kawałek od głównego wejścia – już po kilkunastu minutach spaceru w stronę wschodnią lub zachodnią plaża staje się prawie pusta nawet w sezonie. Las sosnowy między wsią a morzem daje sporo cienia, więc dobrze sprawdza się w upalne dni jako naturalne „zaplecze” plaży. W wejściach bocznych nie zawsze działają toalety, więc lepiej zaplanować przerwę przy zejściach głównych. Dojazd autem możliwy jest praktycznie pod sam las, ale w sezonie parkingi szybko się zapełniają, szczególnie w pogodnie zapowiadające się weekendy.

Muzeum Stutthof – miejsce pamięci, które trzeba zaplanować osobno

Muzeum Stutthof to najważniejsza historyczna atrakcja w Sztutowie i jednocześnie miejsce, które wymaga innego nastawienia niż typowe zwiedzanie wakacyjne. Teren byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego leży na skraju wsi, w stronę lasu. Dojazd jest dobrze oznakowany, z centrum prowadzi prosta droga, a przy muzeum dostępny jest parking (w sezonie bywa zatłoczony, lepiej przyjechać wcześniej). Zwiedzanie obejmuje baraki, wieże wartownicze, krematorium, ekspozycję w budynkach oraz część terenową – warto przygotować się na dłuższy, spokojny pobyt i nie łączyć tego miejsca z plażowaniem tego samego dnia.

Na miejscu dostępne są ekspozycje z opisami w kilku językach, działa też wypożyczalnia audioprzewodników. W sezonie letnim pojawiają się wycieczki autokarowe, wtedy w godzinach południowych bywa tłoczno. Kto chce przejść ekspozycję w spokoju, powinien rozważyć przyjazd rano lub późnym popołudniem. Na terenach otwartych przydają się wygodne buty – przejście całej trasy to kilka kilometrów chodzenia po alejkach i trawie. To miejsce, które raczej nie nadaje się dla bardzo małych dzieci; starsze warto wcześniej przygotować na charakter zwiedzania.

Szlaki piesze i rowerowe: las, wydmy i długie proste

Sztutowo leży na trasie międzynarodowego szlaku rowerowego R10, prowadzącego wzdłuż wybrzeża Bałtyku. Odcinek przez Mierzeję Wiślaną jest w większości płaski, częściowo poprowadzony asfaltem, częściowo szutrem przez las. Dla mniej zaawansowanych dobrym pomysłem jest krótki odcinek do Kątów Rybackich lub Stegny – pozwala poczuć klimat trasy bez konieczności robienia kilkudziesięciu kilometrów. W sezonie ścieżki rowerowe w okolicy bywają dość oblegane, ale i tak jazda lasem między morzem a Zalewem Wiślanym jest zdecydowanie przyjemniejsza niż przy ruchliwej szosie.

Dla pieszych najciekawsze są leśne drogi prowadzące równolegle do plaży. Można zaplanować spacer kombinowany: wejście jednym zejściem na plażę, powrót drugim wejściem przez las. Zimą i poza sezonem te trasy służą też jako spokojne miejsce na nordic walking czy bieganie. Warto zabrać spray przeciw kleszczom – szczególnie przy dłuższych wypadach wgłąb Mierzei. Szlaki są proste orientacyjnie, trudno się zgubić, ale po większych wichurach zdarzają się połamane gałęzie i błoto w niższych partiach, zwłaszcza bliżej Zalewu.

Woda od drugiej strony: Szkarpawa, Zalew Wiślany i kajaki

Choć większość kojarzy Sztutowo z morzem, druga ważna „oś” wypoczynku to rzeka Szkarpawa i bliskość Zalewu Wiślanego. W miejscowości działa przystań i pomosty, z których w sezonie letnim organizowane są rejsy po Szkarpawie oraz w stronę Zalewu. To zupełnie inny obraz okolicy niż od strony plaży: płaska, żuławska kraina z wałami przeciwpowodziowymi, polami i licznymi mostami zwodzonymi. Rejsy trwają zwykle od kilkudziesięciu minut do kilku godzin – to dobra opcja na dzień, kiedy nie ma pogody na plażę.

Dla aktywniejszych dostępne są spływy kajakowe Szkarpawą i pobliskimi kanałami. Trasy są spokojne, bez progów i bystrzy, więc nadają się także dla rodzin oraz osób bez doświadczenia. Z uwagi na ruch jednostek motorowych trzeba jednak zachować czujność przy mijankach i w rejonie mostów zwodzonych. Kilkugodzinny spływ można zakończyć w innej miejscowości nad Szkarpawą, z wcześniejszym uzgodnieniem transportu powrotnego z wypożyczalnią. Wieczorami nad wodą da się spotkać sporo ptactwa wodnego; okolice to dobry teren dla osób z lornetką, zainteresowanych obserwacją ptaków.

Żuławska Kolej Dojazdowa i rodzinne atrakcje „na sucho”

W sezonie letnim przez Sztutowo kursuje Żuławska Kolej Dojazdowa – wąskotorówka, która łączy m.in. Sztutowo, Stegnę i Krynicę Morską. To jedna z atrakcji, która łączy funkcję praktyczną z turystyczną: pozwala przemieścić się między miejscowościami bez auta, a jednocześnie jest samą w sobie przeżyciem, szczególnie dla dzieci. Pociągi jeżdżą wolno, dając czas na spokojne oglądanie krajobrazu Żuław i lasów Mierzei. Rozkład jazdy w sezonie potrafi się zmieniać, więc przed planowaniem wycieczki warto sprawdzić aktualne godziny odjazdów.

Rodziny z dziećmi znajdą w okolicy sporo typowo wakacyjnych atrakcji: mniejsze parki rozrywki, dmuchane place zabaw i sezonowe wesołe miasteczka pojawiają się głównie przy większych węzłach ruchu – w Stegnie, Krynicy Morskiej czy przy główek w Sztutowie. Same w sobie nie są celem na cały dzień, ale dobrze sprawdzają się jako dodatek po plaży czy krótkim wypadzie koleją. Przy planowaniu dnia z dziećmi warto mieć na uwadze, że wieczorami kumulują się kolejki do popularnych lodziarni i punktów gastronomicznych – najlepiej wypad do takich miejsc zaplanować w mniej oczywistych godzinach.

Wypady z Sztutowa: kormorany, ujście Wisły i Krynica Morska

Sztutowo jest dobrym punktem wypadowym na krótkie wycieczki po Mierzei i Żuławach. W kierunku wschodnim, w Kątach Rybackich, znajduje się rezerwat kormoranów i czapli – jedno z ciekawszych miejsc dla miłośników przyrody. Do rezerwatu prowadzi leśna ścieżka, a w sezonie trzeba liczyć się z charakterystycznym zapachem kolonii ptaków, który dla niektórych bywa męczący, ale dobrze pokazuje skalę zjawiska. Spacer można połączyć z wizytą w porcie w Kątach i krótkim odpoczynkiem na tamtejszej plaży.

W stronę zachodnią można wybrać się do Mikoszewa i w okolice ujścia Wisły, gdzie organizowane są rejsy, a teren uważany jest za dobre miejsce do obserwacji ptaków i spokojnych spacerów. Dla osób szukających większej liczby knajp, promenady i klasycznego kurortu naturalnym kierunkiem będzie Krynica Morska – dojazd autem, autobusem sezonowym albo właśnie wąskotorówką. Przy wakacyjnym tłoku sensownym rozwiązaniem bywa zostawienie auta w Sztutowie i przerzucenie się na kolejkę albo rower, szczególnie jeśli celem jest tylko krótki rekonesans miasta i powrót na spokojniejszą bazę noclegową.