Jezioro Sztumskie, znane też jako Zajezierskie, to niewielki akwen o powierzchni około 50 hektarów, położony w granicach miasta Sztum na Pojezierzu Iławskim. Mimo skromnych rozmiarów oferuje dobrze zagospodarowane miejsce do wypoczynku nad wodą z kąpieliskiem, wypożyczalnią sprzętu wodnego i przystanią żeglarską. Maksymalna głębokość sięga niemal 25 metrów, co czyni je atrakcyjnym punktem również dla wędkarzy i nurków.
To przepływowe jezioro rynnowe łączy się od południa z jeziorem Barlewickim, tworząc razem ciekawy system wodny. Brzegi porasta roślinność typowa dla pojezierzy – wierzby, olchy i pas trzcinowisk, choć akurat tutaj szuwary nie są zbyt rozległe i porastają brzegi jedynie fragmentarycznie.
- Błękitna Flaga za czystość
- 300-metrowa piaszczysta plaża
- Wypożyczalnia sprzętu wodnego
- Malownicze trasy spacerowe
- Historia zakonu krzyżackiego
Historia jeziora i letnia rezydencja krzyżacka
Niewiele osób wie, że współczesne jezioro to tak naprawdę pozostałość po znacznie większym akwenie. W czasach wczesnokrzyżackich zbiornik ten nazywano Jeziorem Białym i miał on zdecydowanie większą powierzchnię. Zakon Krzyżacki celowo obniżył poziom wody, co doprowadziło do podziału na dwa mniejsze jeziora – obecne Sztumskie i Barlewickie.
Sztum w średniowieczu pełnił szczególną rolę jako letnia rezydencja wielkich mistrzów krzyżackich. Okolica oferowała im coś, czego brakowało w pobliskim Malborku – lepszą jakość wody pitnej i nieco znośniejszy klimat. Miasto rozwijało się w cieniu stołecznego Malborka, będącego centrum administracyjnym potężnego państwa zakonnego.
W czasach krzyżackich jezioro było znacznie większe i nosiło nazwę Jezioro Białe. Celowe obniżenie poziomu wody podzieliło je na dwa mniejsze akweny.
Plaża i kąpielisko nad Jeziorem Sztumskim
Główna atrakcja dla wypoczywających to 300-metrowa piaszczysta plaża przy północno-wschodnim brzegu. Kąpielisko zostało wydzielone w strefie, gdzie brzegi schodzą łagodnie do wody, a dno jest piaszczyste – choć miejscami można natrafić na bardziej muliste fragmenty. Woda jest monitorowana, a plaża otrzymała certyfikat Błękitnej Flagi, co potwierdza wysokie standardy czystości i bezpieczeństwa.
W sezonie letnim, od 1 czerwca do 31 sierpnia, kąpielisko jest strzeżone przez ratowników WOPR w godzinach 10:00-18:00. Na miejscu znajdziemy przebieralnie, prysznice, sanitariaty i plac zabaw dla dzieci. Infrastruktura jest przyzwoita jak na akwen tej wielkości.
Przy plaży działają punkty gastronomiczne i wypożyczalnia sprzętu plażowego – można wynająć leżaki, parasole czy sprzęt sportowy. Dla aktywnych dostępna jest wypożyczalnia sprzętu wodnego, gdzie można zaopatrzyć się w kajaki, rowery wodne czy deski SUP.
Spacery i aktywność wokół jeziora
Wzdłuż północno-wschodniego brzegu biegnie trakt spacerowy, który pozwala na przyjemny spacer z widokiem na taflę wody. To dobra opcja na popołudniowy relaks – trasa nie jest długa, ale wystarczająca, by odetchnąć od miejskiego zgiełku. Od strony zachodniej rozciągają się pola i łąki, co nadaje okolicy spokojny, wiejski charakter.
Dla rowerzystów przygotowano ścieżkę rowerową prowadzącą z centrum Sztumu, która liczy około 2 kilometry. Dojazd jest prosty i bezpieczny, więc można śmiało zaplanować rodzinną wycieczkę na dwóch kółkach.
Wędkarstwo na Jeziorze Sztumskim
Jezioro przyciąga wędkarzy przede wszystkim ze względu na różnorodność ichtiofauny. W wodach akwenu można złowić okonia, szczupaka, płoć, leszcza, karpia, karasia srebrzystego, lina, węgorza i ukleję. Sandacza jest niewiele, ale za to sporo jazgarza. Średnia głębokość wynosząca prawie 7 metrów sprawia, że ryba ma gdzie się ukryć, a głębokie partie sięgające 24,6 metra stanowią ciekawe wyzwanie dla bardziej doświadczonych wędkarzy.
Przy brzegu zainstalowano kilka pomostów wędkarskich, z których można łowić w komfortowych warunkach. Brzegi są najlepiej dostępne od strony północno-wschodniej, gdzie infrastruktura jest najbardziej rozwinięta. Warto jednak pamiętać, by przed wędkowaniem sprawdzić aktualne zasady i wymagane zezwolenia u zarządcy wody – nie wszystkie źródła potwierdzają przynależność jeziora do PZW.
W jeziorze żyje ponad dziesięć gatunków ryb, w tym szczupak, okoń, leszcz i lin. Sandacza jest mało, ale jazgarza można spotkać w dużych ilościach.
Przystań żeglarska i sporty wodne
Przy północno-wschodnim brzegu funkcjonuje przystań żeglarska, z której korzystają zarówno żeglarze, jak i miłośnicy innych sportów wodnych. Niewielkie rozmiary jeziora nie stanowią przeszkody dla lokalnych entuzjastów – przeciwnie, kameralny charakter akwenu sprawia, że można spokojnie trenować i wypoczywać bez tłumów.
Wypożyczalnia oferuje różnorodny sprzęt wodny, więc nawet osoby bez własnego wyposażenia mogą spróbować swoich sił na wodzie. To dobre miejsce dla początkujących, którzy chcą nauczyć się podstaw pływania kajakiem czy żeglowania w bezpiecznych warunkach.
Dla kogo jest Jezioro Sztumskie
To miejsce sprawdzi się przede wszystkim dla rodzin z dziećmi szukających spokojnego wypoczynku nad wodą bez wielkomiejskiego tłoku. Plaża z wydzieloną strefą dla najmłodszych, plac zabaw i opieka ratowników to atuty, które docenią rodzice małych dzieci. Wędkarze znajdą tutaj ciekawe łowisko z dobrym dostępem do brzegu i solidną infrastrukturą.
Jezioro nie jest nastawione na masową turystykę – nie znajdziemy tu głośnych dyskotek ani rozbudowanych parków rozrywki. To raczej opcja dla tych, którzy cenią sobie ciszę, kontakt z naturą i możliwość aktywnego spędzenia czasu na świeżym powietrzu. Miłośnicy historii mogą połączyć wizytę nad jeziorem ze zwiedzaniem Sztumu, gdzie zachowały się ciekawe zabytki z czasów krzyżackich, w tym zamek i kościoły.
Praktyczne informacje – dojazd, parking, godziny
Dojazd do jeziora jest prosty i dobrze oznakowany. Samochodem należy kierować się drogą wojewódzką nr 515 – przy plaży głównej znajduje się parking. Łącznie dostępne są dwa monitorowane parkingi na około 120 miejsc, a nawet w sezonie letnim w weekendy zazwyczaj można znaleźć wolne miejsce.
Dla podróżujących komunikacją publiczną najwygodniejszą opcją jest dojazd pociągiem do stacji PKP Sztum, skąd do jeziora jest około 15 minut spacerem. Autobusy PKS zatrzymują się na przystanku „Sztum Jezioro”, który znajduje się zaledwie 300 metrów od plaży. Rowerzyści mogą skorzystać ze wspomnianej już ścieżki rowerowej z centrum miasta.
Godziny otwarcia kąpieliska: sezon trwa od 1 czerwca do 31 sierpnia, ratownicy WOPR dyżurują w godzinach 10:00-18:00.
Ceny: wstęp na plażę jest bezpłatny. Opłaty dotyczą jedynie wypożyczenia sprzętu plażowego i wodnego – szczegółowy cennik dostępny jest w wypożyczalni na miejscu. Parking również jest płatny w sezonie letnim.
Ile czasu zarezerwować: na spokojne popołudnie nad jeziorem warto zaplanować 3-4 godziny. Jeśli chcemy połączyć kąpiel ze spacerem i wizytą w Sztumie, lepiej przeznaczyć cały dzień. Wędkarze z pewnością spędzą tu więcej czasu, zwłaszcza jeśli trafią na dobry dzień.
Jezioro Sztumskie to solidna propozycja na wypoczynek w województwie pomorskim – bez wielkich atrakcji, ale z dobrą infrastrukturą i spokojną atmosferą. Warto zajrzeć, jeśli szukamy miejsca z dala od zatłoczonych kurortów nadmorskich.